ΠΡΟ-02 Δέσπω Μπότση
Η ιστορία της Δέσπως στην Πρέβεζα αναφέρεται στην ηρωική Σουλιώτισσα ένα από τα πιο
συγκλονιστικά σύμβολα αυτοθυσίας και αντίστασης στην ελληνική ιστορία».. Η Δέσπω Μπότση, σύζυγος του οπλαρχηγού Γιωργάκη Μπότση κατέφυγε με την οικογένειά της στο χωριό Ριζά της Πρέβεζας. Εκεί οχυρώνεται στον Πύργο του Δημουλά (γνωστό σήμερα και ως Κάστρο της Ρινιάσας ή Κάστρο της Δέσπως)και στις 23-25 Δεκεμβρίου 1803, πολυάριθμος τουρκαλβανικός στρατός περικύκλωσε τον πύργο, απαιτώντας από τη Δέσπω να παραδοθεί. Η ίδια έχοντας μαζί της 11 γυναίκες, νύφες και εγγόνια, αρνήθηκε κατηγορηματικά λέγοντας την ιστορική φράση: «Η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκαμε, δεν κάνει!» Αφού πολέμησαν γενναία μέχρι να εξαντληθούν τα πολεμοφόδια, η Δέσπω άρπαξε έναν δαυλό, συγκέντρωσε την οικογένειά της γύρω από τα βαρέλια με την πυρίτιδα και έβαλε φωτιά στο μπαρούτι. Προτίμησε τον θάνατο για την ίδια και την οικογένειά της, παρά την αιχμαλωσία και τον εξευτελισμό στα σκλαβοπάζαρα του Αλή Πασά. Το Κάστρο της Δέσπως (Ρινιάσα): Βρίσκεται κοντά στο χωριό Ριζά. Γνωστό και ως Θωμόκαστρο
από τι βυζαντίνο δεσπότη της Ηπείριυ τον 13 ο αι, Θωμά Α
«Η Δέσπω κάμνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια.
Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο.
[...] Δαυλί στο χέρι άρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:
Σκλάβες Τούρκων μη ζήσομε! Παιδιά μαζί μ’ ελάτε!
Και τα φυσέκια άναψε κι όλοι φωτιά γενήκαν.»